Zakończono drugi etap badań naukowych realizowanych w ramach projektu „Wielopoziomowa ocena odpowiedzi organizmu na wysiłek fizyczny u wioślarzy”. Tym razem zawodniczki i zawodnicy młodzieżowej kadry narodowej zmierzyli się z testem wysiłkowym na dystansie 6000 metrów. Badania stanowią część przedsięwzięcia dofinansowanego przez Ministerstwo Sportu i Turystyki kwotą 192 016 zł.
Projekt realizowany jest przez Polski Związek Towarzystw Wioślarskich we współpracy z interdyscyplinarnym zespołem naukowców Akademii Wychowania Fizycznego im. Eugeniusza Piaseckiego w Poznaniu oraz Wielospecjalistycznym Szpitalem Wojewódzkim w Gorzowie Wlkp. Sp. z o.o., pod kierownictwem prof. dr hab. Anny Skarpańskiej-Stejnborn.
Współpraca środowiska naukowego i medycznego umożliwia prowadzenie kompleksowych badań, łączących ocenę wydolności fizycznej sportowców z zaawansowaną diagnostyką laboratoryjną, w tym analizami biochemicznymi, immunologicznymi i molekularnymi.
Całkowita wartość przedsięwzięcia wynosi 222 016 zł, z czego 30 000 zł stanowi wkład osobowy zespołu realizującego badania.
6000 metrów – jak organizm reaguje na długotrwały wysiłek?
Drugi etap badań obejmował test wysiłkowy na ergometrze wioślarskim na dystansie 6000 metrów. Jego celem była ocena reakcji fizjologicznych, metabolicznych i immunologicznych organizmu na przedłużony wysiłek fizyczny.
Podczas badań pobierano próbki krwi w trzech punktach czasowych: przed wysiłkiem, bezpośrednio po jego zakończeniu oraz po 60 minutach regeneracji. Pozwala to prześledzić nie tylko bezpośrednią odpowiedź organizmu na obciążenie, lecz także procesy zachodzące podczas powysiłkowej odnowy.
Zaawansowane badania laboratoryjne
Równolegle z testami wysiłkowymi prowadzone są analizy laboratoryjne wykorzystujące nowoczesne metody diagnostyczne. Ich realizacja jest możliwa dzięki współpracy interdyscyplinarnego zespołu badawczego, w tym specjalistów z Wielospecjalistycznego Szpitala Wojewódzkiego w Gorzowie Wielkopolskim.
Metoda ELISA umożliwia oznaczanie wybranych biomarkerów związanych m.in. z funkcjonowaniem bariery jelitowej, odpowiedzią immunologiczną i stresem metabolicznym.
Cytometria przepływowa pozwala ocenić charakterystykę komórek układu odpornościowego, w tym ekspresję receptorów TLR2 i TLR4, zaangażowanych w odpowiedź organizmu na obciążenia fizyczne.
Z kolei analizy molekularne, w tym badania ekspresji genów, dostarczają informacji o mechanizmach regulujących procesy adaptacyjne i regeneracyjne.
Połączenie wyników badań wysiłkowych, biochemicznych, immunologicznych i molekularnych pozwoli na stworzenie wielowymiarowego obrazu odpowiedzi organizmu zawodników na intensywny trening.
Interdyscyplinarny zespół badawczy
W realizację projektu zaangażowani są specjaliści reprezentujący różne dziedziny nauki i medycyny, związani z ośrodkami akademickimi i placówkami medycznymi.
Zespół badawczy tworzą:
- prof. dr hab. Anna Skarpańska-Stejnborn – kierownik naukowy projektu,
- dr Joanna Ostapiuk-Karolczuk,
- dr inż. Hanna Dziewiecka,
- dr Anna Kasperska,
- dr n. biol. Wojciech Gruszka,
- dr Piotr Basta,
- dr hab. Małgorzata Reysner,
- dr n. med. Tomasz Reysner,
- dr n. med. inż. Michał Gniot,
- dr n. med. Eliza Fraszczyk,
- mgr inż. Bruno Miziński,
- mgr Izabela Molka,
- dr hab. n. med. Katarzyna Brzeźniakiewicz-Janus.
Istotnym elementem przedsięwzięcia jest współpraca z Wielospecjalistycznym Szpitalem Wojewódzkim w Gorzowie Wlkp., którego zaplecze specjalistyczne oraz doświadczenie personelu medycznego wspierają realizację badań wymagających zaawansowanych metod laboratoryjnych.
Ze strony Polskiego Związku Towarzystw Wioślarskich w projekt zaangażowani są również trenerzy: mgr Mariusz Szumański i mgr Aneta Bełka-Siemion.
Wyniki badań mogą pomóc w optymalizacji treningu
Głównym celem przedsięwzięcia jest identyfikacja wskaźników biologicznych, które w przyszłości mogą wspierać ocenę obciążeń treningowych, monitorowanie regeneracji oraz wczesne wykrywanie oznak przeciążenia organizmu.
Zebrane dane pozwolą również porównać reakcje organizmu na wysiłek o różnej charakterystyce, w tym testy na dystansach 2000 i 6000 metrów.
Wyniki projektu mają potencjał praktycznego wykorzystania w przygotowaniach polskich wioślarek i wioślarzy do mistrzostw Europy, mistrzostw świata oraz igrzysk olimpijskich.
Informacja o finansowaniu
Projekt pn. „Wielopoziomowa ocena odpowiedzi organizmu na wysiłek fizyczny u wioślarzy”.
Numer umowy: 2026.0843/0017/UDot/DSW
Kwota dofinansowania: 192 016,00 zł
Całkowita wartość projektu: 222 016,00 zł
Dofinansowano ze środków budżetu państwa z części, której dysponentem jest Minister Sportu i Turystyki.